Kościół katolicki na Wołyniu w warunkach okupacji 1939-1945

Wojna i okupacja - na przemian sowiecka (1939-1941, 1944-1945) i niemiecka (1941-1944) - powodowały różnorakie ograniczenia w funkcjonowaniu Kościoła katolickiego na Wołyniu. w 1943 roku w czasie depolonizacyjnej akcji UPA rozpoczęło się wyludnianie tego terenu. Proces ten przypieczętowało podpisanie we wrześniu 1944 roku między PKWN a rządem USRS układu o przesiedleniu ludności polskiej. Akt ten - według bpa Adolfa Szelążka - przesądził o zniszczeniu resztek egzystencji diecezji łuckiej. ..."Kościół spalony, ludzie pobici, wywiezieni - tylko pustka, zgliszcza. Na całych przestrzeniach ani jednego miejsca, gdzie by Najświętszy Sakrament był..."...